Onze ecologische voetafdruk

Twee Canadezen, M. Wackernagel en W. Rees ontwikkelden in de jaren ’90 het concept van « ecologische voetafdruk » teneinde het werkelijke gewicht van de menselijke activiteiten op de aarde te meten. De levenswijze van de inwoners van een bepaald territorium wordt op die manier berekend op basis van hun eet-, leef- (leefoppervlakte en verwarmingswijze), verplaatsings- (wijze en aantal km) gewoonten en van de productie en het verbruik van goederen en diensten. De meting van deze verschillende factoren laat toe de totale ecologische voetafdruk van een inwoner te berekenen. Tot voor kort hadden wij de indruk dat de natuurlijke rijkdom van onze planeet onuitputtelijk was. De Aarde, met zijn totale oppervlakte van 51 miljard hectaren, had moeten volstaan. Zeer bondig stelt dit 11,4 miljard biologisch productieve hectaren voor (woestijnen, onvruchtbare reliëf, enz. moeten worden afgetrokken), hetzij ¼ van het totaal ! Voor de 6 miljard mensen die we zijn, maakt dit 1,9 ha per inwoner. Indien we een beetje ruimte gunnen aan de biodiversiteit, de “wilde natuur”, komen we op 1,7 hectare voor elk van ons. Maar, maar, … De druk die wij uitoefenen met onze dagelijkse handelingen, door de rijkdommen te verbruiken en door de productie van afval, vertegenwoordigt ongeveer 2,5 ha gemiddeld : dit is onze ecologische voetafdruk. Voor ons, Belgen, bedraagt dit meer dan het dubbel ! Dit is dus merkelijk meer dan de natuurlijke capaciteit van de aarde ! Deze druk heeft de capaciteit van de aarde overschreden sinds het einde van de jaren 1970. Wij leven dus op de “reserves” (rode signaallamp) van de planeet ! Dit is een weinig verheugend geschenk voor onze kinderen en kleinkinderen. Het is natuurlijk belangrijk dat onze politieke leiders een redelijk en duurzaam beleid voeren. Onze individuele levenswijze is echter even belangrijk en, door het voorbeeld dat we geven, kunnen we het gedrag en de gewoonten veranderen, binnen onze gezinnen, op het werk, in onze wijk, onze stad, ons land. Er bestaan verschillende methodes om onze ecologische voetafdruk te “berekenen”. Het gaat dus niet over een precieze meting. Het blijft eerst en vooral een instrument om over na te denken.
* Leefmilieu Brussel (BIM) : http://www.leefmilieubrussel.be/soussites/empreinte_ecologique/indexnl.html?langtype=2067
* Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling: http://www.voetafdruk.be
* World Wildlife Fund (België)-methode : http://www.footprint-wwf.be/footprintpage.aspx?projectId=26&languageId=3
Deze tekst is grotendeels geïnspireerd door de informatie van http://urba.be/index.htm van de Oudergemse schepen, Alain Lefebvre.
Gelieve uw bron te vermelden.